Słup energetyczny posadowiony na prywatnej nieruchomości to trwała ingerencja w prawo własności. Może ograniczać możliwość zabudowy, utrudniać zagospodarowanie terenu, a także wpływać na wartość rynkową działki.
Właściciele często przyjmują, że skoro słup „stoi od zawsze”, nic nie da się zrobić. To założenie bywa błędne. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy operator posiada skuteczny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości.
Pierwszy krok – ustalenie podstawy prawnej
Zanim podejmiesz jakiekolwiek działania, należy odpowiedzieć na pytanie:
Czy operator ma prawo do urządzeń znajdujących się na Twojej działce?
Możliwe podstawy prawne to:
- umowa ustanawiająca służebność przesyłu,
- decyzja administracyjna,
- zasiedzenie,
- brak jakiegokolwiek tytułu prawnego.
Jeżeli nie masz pewności, warto rozpocząć od weryfikacji. Szczegółowo opisujemy to w artykule:
Jak sprawdzić, czy operator ma prawo do urządzeń na Twojej działce?
Jakie masz możliwości jako właściciel?
W zależności od stanu prawnego możliwe są różne działania.
1. Ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem
Jeżeli sytuacja nie jest uregulowana, właściciel może żądać ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem.
Wysokość świadczenia zależy od wartości nieruchomości oraz zakresu ingerencji. Szczegóły znajdziesz w artykule:
Ile wynosi wynagrodzenie za służebność przesyłu?
2. Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie (do 6 lat wstecz)
Jeżeli operator korzystał z nieruchomości bez podstawy prawnej, możliwe jest dochodzenie wynagrodzenia za okres wsteczny.
Co do zasady roszczenie obejmuje 6 lat. Więcej o przedawnieniu:
Bezumowne korzystanie z nieruchomości – 6 lat wstecz
3. Odszkodowanie za obniżenie wartości działki
Słup energetyczny może:
- uniemożliwiać zabudowę w określonym obszarze,
- ograniczać racjonalne wykorzystanie działki,
- wpływać na cenę sprzedaży nieruchomości.
W takich przypadkach możliwe jest dochodzenie odszkodowania.
Czy można żądać usunięcia słupa?
Teoretycznie właściciel może dochodzić ochrony swojego prawa własności. W praktyce jednak sądy rzadko orzekają o usunięciu infrastruktury energetycznej, zwłaszcza gdy pełni ona funkcję publiczną.
Najczęściej racjonalnym rozwiązaniem jest:
- uregulowanie stanu prawnego,
- uzyskanie wynagrodzenia,
- zabezpieczenie sytuacji na przyszłość.
Zasiedzenie – najczęstszy argument operatora
Operatorzy często powołują się na zasiedzenie służebności.
Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2025 r. możliwość przyjmowania zasiedzenia w odniesieniu do okresu sprzed 2008 r. została istotnie ograniczona.
Oznacza to, że każda sprawa wymaga aktualnej analizy. Sam fakt wieloletniego istnienia słupa nie oznacza automatycznie skutecznego zasiedzenia.
Czy sprawa zawsze ma sens ekonomiczny?
Nie każda sytuacja uzasadnia postępowanie sądowe.
Należy przeanalizować:
- wartość nieruchomości,
- zakres ograniczeń,
- potencjalną wysokość wynagrodzenia,
- koszty postępowania.
W przypadku działek budowlanych w atrakcyjnych lokalizacjach różnice finansowe mogą być istotne. W innych sytuacjach spór może być nieopłacalny.
Bezpłatna analiza sprawy
Jeżeli na Twojej nieruchomości znajduje się słup energetyczny i nie wiesz:
- czy operator posiada skuteczny tytuł prawny,
- czy przysługuje Ci wynagrodzenie,
- czy roszczenie nie jest częściowo przedawnione,
- czy sprawa jest ekonomicznie uzasadniona,
możesz skorzystać z wstępnej weryfikacji.
Podsumowanie
Słup energetyczny na prywatnej działce nie oznacza, że właściciel pozostaje bez ochrony prawnej.
Kluczowe jest ustalenie:
- czy operator posiada skuteczny tytuł prawny,
- czy możliwe jest dochodzenie wynagrodzenia,
- czy istnieje ryzyko zasiedzenia,
- jakie działania są racjonalne w konkretnej sytuacji.
W sprawach przesyłowych właściwa analiza stanu prawnego i ekonomicznego stanowi podstawę do podjęcia świadomej decyzji.
