Gazociąg przebiegający przez prywatną nieruchomość stanowi trwałą ingerencję w prawo własności. Niezależnie od tego, czy jest to sieć niskiego, średniego czy wysokiego ciśnienia, jej obecność wiąże się z ustanowieniem pasa technologicznego oraz określonymi ograniczeniami w zagospodarowaniu terenu.
Właściciele nieruchomości często pytają:
Czy za gazociąg na działce przysługuje odszkodowanie lub wynagrodzenie?
Odpowiedź zależy od stanu prawnego oraz zakresu ingerencji w nieruchomość.
Pierwszy krok – ustalenie tytułu prawnego
Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy operator gazowy posiada skuteczną podstawę prawną do korzystania z nieruchomości.
Może to być:
- umowa ustanawiająca służebność przesyłu,
- decyzja administracyjna,
- zasiedzenie,
- albo brak jakiegokolwiek tytułu prawnego.
Zanim podejmiesz decyzję o dochodzeniu roszczeń, warto zweryfikować sytuację. Szczegółowo opisujemy to w artykule:
Jak sprawdzić, czy operator ma prawo do urządzeń na Twojej działce?
Jakie roszczenia mogą przysługiwać?
W zależności od okoliczności właściciel może dochodzić:
1. Wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu
Jeżeli stan prawny nie został uregulowany, możliwe jest żądanie ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem.
Zasady ustalania wysokości świadczenia omawiamy w artykule:
Ile wynosi wynagrodzenie za służebność przesyłu?
2. Wynagrodzenia za bezumowne korzystanie (do 6 lat wstecz)
Jeżeli operator korzystał z nieruchomości bez skutecznego tytułu prawnego, właściciel może dochodzić wynagrodzenia za okres wsteczny – co do zasady do 6 lat.
Szczegóły dotyczące przedawnienia opisujemy w artykule:
Bezumowne korzystanie z nieruchomości – 6 lat wstecz
3. Odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości
W przypadku gazociągów średniego i wysokiego ciśnienia pas ochronny bywa szeroki i może znacząco ograniczać możliwość zabudowy.
Jeżeli obecność gazociągu:
- zmniejsza potencjał inwestycyjny działki,
- utrudnia uzyskanie warunków zabudowy,
- wpływa na cenę sprzedaży nieruchomości,
możliwe jest dochodzenie odszkodowania.
Od czego zależy wysokość świadczenia?
Wysokość roszczenia zależy m.in. od:
- średnicy i parametrów gazociągu,
- szerokości pasa technologicznego,
- przeznaczenia nieruchomości,
- lokalizacji,
- zakresu faktycznego ograniczenia w korzystaniu z gruntu.
Każda sprawa wymaga indywidualnej wyceny przez rzeczoznawcę majątkowego.
Zasiedzenie – czy wyklucza roszczenie?
Operator może podnieść zarzut zasiedzenia służebności.
Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2025 r. możliwość przyjmowania zasiedzenia w odniesieniu do okresu sprzed 2008 r. została istotnie ograniczona.
Oznacza to, że wiele spraw wymaga aktualnej analizy prawnej – nie można opierać się wyłącznie na twierdzeniu operatora.
Czy można żądać usunięcia gazociągu?
W praktyce usunięcie infrastruktury przesyłowej jest rzadkie, zwłaszcza gdy pełni ona funkcję publiczną.
Najczęściej racjonalnym rozwiązaniem jest:
- uregulowanie stanu prawnego,
- uzyskanie odpowiedniego wynagrodzenia,
- zabezpieczenie sytuacji na przyszłość.
Czy każda sprawa jest opłacalna?
Nie każda sytuacja uzasadnia postępowanie sądowe.
Przed podjęciem decyzji należy przeanalizować:
- potencjalną wysokość świadczenia,
- zakres ingerencji,
- ryzyko procesowe,
- koszty postępowania.
W sprawach przesyłowych istotna jest zarówno analiza prawna, jak i ekonomiczna.
Bezpłatna analiza sprawy
Jeżeli przez Twoją nieruchomość przebiega gazociąg i nie masz pewności:
- czy operator posiada skuteczny tytuł prawny,
- czy przysługuje Ci wynagrodzenie,
- czy roszczenie nie jest częściowo przedawnione,
- czy sprawa jest ekonomicznie uzasadniona,
możesz skorzystać z wstępnej weryfikacji.
Podsumowanie
Gazociąg na działce nie oznacza automatycznie braku możliwości działania. W wielu przypadkach właścicielowi przysługuje wynagrodzenie lub odszkodowanie.
Kluczowe znaczenie ma:
- ustalenie podstawy prawnej korzystania z nieruchomości,
- ocena ryzyka zasiedzenia,
- prawidłowa wycena zakresu ingerencji.
W sprawach przesyłowych właściwa analiza stanowi podstawę do podjęcia świadomej decyzji.
