Jeżeli przedsiębiorstwo przesyłowe korzystało z Twojej nieruchomości bez umowy i bez skutecznej podstawy prawnej, możesz dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie – co do zasady za okres 6 lat wstecz.
Kluczowe pytania brzmią:
- od kiedy liczyć 6 lat,
- jak ustalić wysokość roszczenia,
- czy można dochodzić więcej,
- jak nie stracić części należności przez przedawnienie.
Poniżej przedstawiamy praktyczny schemat obliczeń – krok po kroku.
Dlaczego tylko 6 lat?
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 118 k.c., ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych wynosi 6 lat.
W sprawach o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie mamy do czynienia ze świadczeniami okresowymi – a to oznacza, że przedawnienie liczy się oddzielnie dla każdego okresu.
W praktyce oznacza to:
Możesz dochodzić wynagrodzenia wyłącznie za ostatnie 6 lat – licząc wstecz od momentu skutecznego przerwania biegu przedawnienia (np. wniesienia pozwu).
Szerzej o mechanizmie przedawnienia:
Bezumowne korzystanie z nieruchomości – 6 lat wstecz
Krok 1: Ustal, czy korzystanie było bezumowne
Zanim zaczniesz liczyć kwoty, musisz mieć pewność, że operator nie posiada skutecznego tytułu prawnego.
Sprawdź:
- czy istnieje umowa służebności przesyłu,
- czy wpis ujawniony jest w księdze wieczystej,
- czy operator powołuje się na decyzję administracyjną,
- czy podnosi zarzut zasiedzenia.
Jeżeli nie masz pewności, zacznij od weryfikacji:
Jak sprawdzić, czy operator ma prawo do urządzeń na Twojej działce?
Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16) kwestia zasiedzenia w odniesieniu do okresów sprzed 2008 r. wymaga szczególnie wnikliwej analizy – nie można automatycznie przyjmować, że zarzut operatora jest skuteczny.
Krok 2: Ustal zakres faktycznego korzystania
Wynagrodzenie nie jest „za słup” ani „za kabel”. Jest za zakres ingerencji w prawo własności.
Należy ustalić:
- powierzchnię pasa zajętego pod urządzenia,
- powierzchnię pasa technologicznego,
- rzeczywiste ograniczenia w zabudowie,
- czy urządzenia utrudniają podział działki,
- czy obniżają wartość nieruchomości.
Inaczej liczy się wynagrodzenie przy linii wysokiego napięcia, inaczej przy podziemnym kablu energetycznym.
W kontekście infrastruktury energetycznej pomocny będzie także materiał:
Linia energetyczna na działce – ile możesz dostać?
Krok 3: Ustal wartość nieruchomości
Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie opiera się na wartości rynkowej gruntu oraz skali ograniczenia.
Najczęściej przyjmuje się model:
- określenie wartości 1 m² nieruchomości,
- ustalenie powierzchni objętej ograniczeniem,
- zastosowanie współczynnika obniżenia wartości (w zależności od intensywności ingerencji).
W praktyce sądowej kluczową rolę odgrywa opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego.
Krok 4: Oblicz wynagrodzenie roczne
W uproszczeniu schemat wygląda następująco:
- Wartość 1 m² gruntu × powierzchnia pasa = wartość części nieruchomości objętej ograniczeniem
- Zastosowanie współczynnika ograniczenia (np. 30–60% przy istotnym ograniczeniu zabudowy)
- Ustalenie rocznego ekwiwalentu korzystania
Przykład uproszczony (model poglądowy):
- 200 m² pasa technologicznego
- wartość 1 m² = 200 zł
- 200 × 200 zł = 40 000 zł
- współczynnik 40% = 16 000 zł
- roczna wartość korzystania (np. 5–8%) = 800–1280 zł rocznie
Kwoty są orientacyjne – każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
Krok 5: Pomnóż przez 6 lat
Jeżeli roczne wynagrodzenie wynosi przykładowo 1 000 zł, roszczenie za 6 lat wynosi:
6 000 zł + odsetki ustawowe za opóźnienie.
Odsetki często stanowią istotną część roszczenia.
Szczegółowo o odsetkach piszemy w artykule:
Od kiedy liczyć odsetki ustawowe? (publikacja zaplanowana w harmonogramie)
Krok 6: Pamiętaj o przerwaniu przedawnienia
Sama korespondencja z operatorem nie zawsze przerywa bieg przedawnienia.
Jeżeli przez kilka lat prowadzisz negocjacje bez formalnego zabezpieczenia roszczeń, możesz tracić kolejne lata należności.
Mechanizm przerwania przedawnienia omawiamy w materiale:
Jak skutecznie przerwać przedawnienie? (z kategorii Roszczenia finansowe → Przedawnienie roszczeń)
Czy można dochodzić więcej niż 6 lat?
Co do zasady – nie, jeśli roszczenie jest przedawnione.
Wyjątki są rzadkie i wymagają szczególnej analizy (np. uznanie długu przez operatora). W praktyce sądowej 6 lat to realny horyzont dochodzenia roszczeń wstecznych.
Wynagrodzenie wstecz a służebność na przyszłość
To dwa różne roszczenia:
- wynagrodzenie za bezumowne korzystanie – dotyczy przeszłości,
- wynagrodzenie za ustanowienie służebności – dotyczy przyszłości.
Mechanizm ustalania świadczenia na przyszłość omawiamy w artykule:
Ile wynosi wynagrodzenie za służebność przesyłu?
W praktyce często dochodzi się obu roszczeń łącznie.
Najczęstsze błędy przy obliczaniu
- Przyjęcie „ryczałtowej stawki za słup”.
- Pominięcie pasa technologicznego.
- Nieuwzględnienie realnej utraty możliwości zabudowy.
- Brak analizy przedawnienia.
- Brak uwzględnienia odsetek.
Bezpłatna analiza sprawy
Jeżeli chcesz ustalić:
- czy w Twojej sprawie występuje bezumowne korzystanie,
- jaka może być orientacyjna wysokość roszczenia za 6 lat,
- czy operator może skutecznie podnieść zarzut zasiedzenia,
- czy sprawa jest ekonomicznie uzasadniona,
możesz skorzystać z wstępnej weryfikacji.
Podsumowanie
Obliczenie wynagrodzenia za 6 lat wstecz wymaga:
- ustalenia podstawy prawnej korzystania,
- określenia zakresu ingerencji,
- wyceny nieruchomości,
- prawidłowego policzenia rocznego ekwiwalentu,
- uwzględnienia przedawnienia i odsetek.
W sprawach przesyłowych czas działa na niekorzyść właściciela – dlatego decyzja o działaniu powinna być poprzedzona rzetelną analizą prawną i ekonomiczną.