Bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe oznacza sytuację, w której operator faktycznie korzysta z cudzej własności bez zawartej umowy, bez ustanowionej służebności przesyłu i bez innego skutecznego tytułu prawnego.
Najczęściej dotyczy to:
- linii energetycznych,
- słupów,
- gazociągów,
- sieci wodociągowych,
- infrastruktury telekomunikacyjnej.
Kluczowe pytanie, jakie zadają właściciele, brzmi:
Za jaki okres wstecz można dochodzić wynagrodzenia?
Aktualny termin przedawnienia – 6 lat
Zgodnie z obowiązującymi przepisami roszczenia majątkowe przedawniają się co do zasady po 6 latach.
W praktyce oznacza to, że właściciel może dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie maksymalnie za okres 6 lat wstecz – licząc od momentu skutecznego przerwania biegu przedawnienia (np. wniesienia pozwu).
Każdy rok zwłoki oznacza utratę części roszczenia.
Kiedy mamy do czynienia z bezumownym korzystaniem?
Bezumowne korzystanie występuje wtedy, gdy operator:
- nie zawarł umowy z właścicielem,
- nie ustanowił służebności przesyłu,
- nie posiada decyzji administracyjnej,
- nie nabył prawa przez skuteczne zasiedzenie.
Zanim podejmiesz działania, warto ustalić, czy operator faktycznie nie posiada tytułu prawnego. Procedurę weryfikacji opisujemy w artykule:
Jak sprawdzić, czy operator ma prawo do urządzeń na Twojej działce?
Bezumowne korzystanie a służebność przesyłu
Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie dotyczy okresu wstecznego.
Niezależnie od niego właściciel może dochodzić ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem na przyszłość.
Szczegółowe zasady ustalania wynagrodzenia omawiamy w artykule:
Ile wynosi wynagrodzenie za służebność przesyłu?
To dwa odrębne roszczenia, które w praktyce często występują łącznie.
Jak liczyć 6-letni okres?
W przypadku świadczeń okresowych przedawnienie liczone jest oddzielnie dla każdego okresu.
Przykładowo, jeżeli operator korzysta z nieruchomości od 20 lat, właściciel nie może dochodzić wynagrodzenia za cały ten okres – lecz wyłącznie za ostatnie 6 lat (o ile wcześniej nie przerwano biegu przedawnienia).
Dlatego czas ma bezpośrednie znaczenie finansowe.
Czy negocjacje przerywają przedawnienie?
Nie.
Sama korespondencja z operatorem nie powoduje przerwania biegu przedawnienia. Konieczne jest podjęcie formalnych działań procesowych.
W praktyce oznacza to, że wielomiesięczne rozmowy bez zabezpieczenia terminu mogą prowadzić do utraty części roszczenia.
A co z zasiedzeniem?
Operatorzy często podnoszą zarzut zasiedzenia służebności.
Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2025 r. możliwość przyjmowania zasiedzenia w odniesieniu do okresu sprzed 2008 r. została istotnie ograniczona.
Oznacza to, że w wielu sprawach konieczna jest ponowna analiza skuteczności tego zarzutu. Sam fakt wieloletniego istnienia infrastruktury nie przesądza o wyłączeniu roszczeń.
Ile można uzyskać?
Wysokość wynagrodzenia zależy od:
- rodzaju infrastruktury,
- przeznaczenia nieruchomości,
- lokalizacji,
- zakresu ingerencji w grunt.
W przypadku działek budowlanych kwoty za 6 lat mogą być istotne i stanowić znaczną część całkowitego roszczenia.
Czy każda sprawa ma sens?
Nie każda sytuacja uzasadnia postępowanie sądowe.
Przed podjęciem decyzji należy ocenić:
- czy operator posiada tytuł prawny,
- czy zarzut zasiedzenia może być skuteczny,
- jaka jest realna wysokość roszczenia,
- jakie są koszty i ryzyko procesu.
W sprawach przesyłowych kluczowe znaczenie ma aktualna analiza prawna i ekonomiczna.
Bezpłatna analiza sprawy
Jeżeli na Twojej nieruchomości znajdują się urządzenia przesyłowe i nie wiesz:
- czy korzystanie ma charakter bezumowny,
- czy roszczenie nie jest częściowo przedawnione,
- czy operator może skutecznie powołać się na zasiedzenie,
- jaka może być orientacyjna wysokość wynagrodzenia,
możesz skorzystać z wstępnej weryfikacji.
Podsumowanie
Bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowi naruszenie prawa własności i może rodzić roszczenie o wynagrodzenie.
Kluczowe znaczenie mają:
- 6-letni termin przedawnienia,
- ustalenie podstawy prawnej operatora,
- ocena ryzyka zasiedzenia,
- prawidłowe oszacowanie wysokości roszczenia.
W sprawach przesyłowych czas działa na niekorzyść właściciela, dlatego decyzje powinny być podejmowane w oparciu o rzetelną analizę stanu prawnego.