W sprawach dotyczących infrastruktury przesyłowej jedno z najczęstszych pytań brzmi:
Czy wysłanie wezwania do zapłaty do operatora przerywa bieg przedawnienia?
Odpowiedź – wbrew obiegowym opiniom – jest w większości przypadków negatywna.
Samo wezwanie do zapłaty co do zasady nie przerywa biegu przedawnienia roszczenia.
W sprawach o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości ma to kluczowe znaczenie, ponieważ roszczenia przedawniają się sukcesywnie – co do zasady po 6 latach.
Dlaczego to takie istotne?
W przypadku bezumownego korzystania mamy do czynienia ze świadczeniami okresowymi.
Oznacza to, że:
- przedawnienie liczy się oddzielnie dla każdego roku,
- z każdym kolejnym miesiącem możesz tracić część roszczenia,
- kilkuletnie negocjacje mogą oznaczać realną utratę należności.
Szczegółowo o zasadzie 6 lat wstecz: Bezumowne korzystanie z nieruchomości – 6 lat wstecz
Co mówi kodeks cywilny?
Zgodnie z art. 123 § 1 k.c. (w brzmieniu obowiązującym od 30 czerwca 2022 r.), bieg przedawnienia przerywa się przez:
- każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia,
- uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.
Wezwanie do zapłaty wysłane pocztą lub e-mailem nie jest czynnością przed sądem, a zatem samo w sobie nie spełnia przesłanek ustawowych.
Ważna zmiana od 30 czerwca 2022 r.: Nowelizacja kodeksu cywilnego (ustawa z 2 grudnia 2021 r.) usunęła wszczęcie mediacji z katalogu czynności przerywających bieg przedawnienia. Mediacja oraz zawezwanie do próby ugodowej powodują obecnie jedynie zawieszenie biegu przedawnienia (art. 121 pkt 5 i 6 k.c.) — nie jego przerwanie. Oznacza to, że po zakończeniu mediacji lub postępowania pojednawczego termin biegnie dalej, a nie od nowa.
Kiedy wezwanie może mieć znaczenie?
Samo wezwanie nie przerywa przedawnienia, ale może:
- stanowić dowód, że wierzyciel dochodzi roszczenia,
- doprowadzić do uznania długu przez operatora,
- rozpocząć negocjacje ugodowe.
I to właśnie uznanie roszczenia może przerwać bieg przedawnienia.
Czym jest uznanie roszczenia?
Uznanie może mieć charakter:
Wyraźny
np. operator pisemnie potwierdza, że roszczenie jest zasadne i deklaruje zapłatę określonej kwoty.
Dorozumiany
np. częściowa zapłata, propozycja rozliczenia obejmująca konkretny okres.
Nie każda odpowiedź operatora jest jednak uznaniem roszczenia. Często korespondencja zawiera zastrzeżenia typu:
„Nie uznajemy roszczenia, jednak w celu polubownego zakończenia sprawy proponujemy…”
Taka formuła nie przerywa biegu przedawnienia.
Czy negocjacje przerywają przedawnienie?
Nie.
Same rozmowy, wymiana pism czy „analiza sprawy” po stronie operatora nie powodują przerwania biegu przedawnienia.
To jeden z najczęstszych błędów właścicieli:
- wysyłają wezwanie,
- prowadzą korespondencję przez 2–3 lata,
- nie podejmują czynności procesowych,
- a w międzyczasie kolejne lata roszczenia się przedawniają.
Jak skutecznie przerwać lub zawiesić bieg przedawnienia?
Skuteczne przerwanie przedawnienia (termin biegnie od nowa) następuje przez:
- wniesienie pozwu do sądu,
- uznanie roszczenia przez dłużnika (wyraźne lub dorozumiane).
Natomiast zawieszenie przedawnienia (termin biegnie dalej po zakończeniu postępowania) powodują:
- złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej — zawiesza bieg przedawnienia na czas trwania postępowania pojednawczego (art. 121 pkt 6 k.c.),
- wszczęcie mediacji — zawiesza bieg przedawnienia na czas trwania mediacji (art. 121 pkt 5 k.c.).
Uwaga: Przed nowelizacją z 30 czerwca 2022 r. zarówno zawezwanie do próby ugodowej, jak i mediacja przerywały bieg przedawnienia (termin biegł od nowa). Obecnie jedynie go zawieszają — to istotna różnica, szczególnie w sprawach przesyłowych, gdzie roszczenia dotyczą wielu lat wstecz.
W sprawach przesyłowych decyzja o podjęciu czynności procesowych powinna być elementem strategii, a nie działaniem „na ostatnią chwilę”.
Przykład praktyczny
Załóżmy, że operator korzysta z nieruchomości od 2005 r.
W 2026 r. wysyłasz wezwanie do zapłaty.
Jeżeli nie podejmiesz czynności przerywających bieg przedawnienia:
- roszczenie obejmuje maksymalnie ostatnie 6 lat,
- każdy kolejny miesiąc zmniejsza możliwą do dochodzenia kwotę,
- kilkuletnie negocjacje mogą kosztować Cię realne pieniądze.
Dlatego przed wysłaniem wezwania warto ustalić, czy oprócz wynagrodzenia za przyszłość (służebność przesyłu) przysługuje także roszczenie wsteczne.
Zobacz również: Jak obliczyć wynagrodzenie za 6 lat wstecz?
A co z zasiedzeniem służebności?
Operatorzy często łączą dwa argumenty:
- roszczenie jest przedawnione,
- dodatkowo doszło do zasiedzenia służebności.
W wyroku z 2 grudnia 2025 r. (sygn. P 10/16) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 292 w zw. z art. 285 § 1 i 2 k.c. — rozumiane w ten sposób, że umożliwiały nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 r. — są niezgodne z Konstytucją RP.
Wyrok ten istotnie wzmacnia pozycję właścicieli nieruchomości, jednak należy mieć na uwadze, że:
- orzeczenie nie zostało dotychczas opublikowane w Dzienniku Ustaw, co rodzi wątpliwości co do jego formalnego wejścia w życie,
- ma charakter wyroku zakresowego (interpretacyjnego), co może ograniczać możliwość wznowienia prawomocnie zakończonych postępowań,
- każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej z uwzględnieniem tego orzeczenia.
Szerzej o tym: Zasiedzenie służebności po wyroku TK z 2025 r. (z kategorii Służebność przesyłu → Zasiedzenie służebności)
Najczęstsze błędy
- Przekonanie, że wysłanie wezwania „zatrzymuje termin”.
- Wieloletnie negocjacje bez zabezpieczenia roszczenia.
- Brak rozróżnienia między wezwaniem a czynnością przed sądem.
- Nieprawidłowa interpretacja odpowiedzi operatora jako „uznania długu”.
- Mylenie zawieszenia z przerwaniem biegu przedawnienia — zawezwanie do próby ugodowej od 30 czerwca 2022 r. jedynie zawiesza bieg przedawnienia, nie przerywa go.
Bezpłatna analiza sprawy
Jeżeli:
- operator korzysta z Twojej nieruchomości,
- nie wiesz, czy roszczenie nie jest częściowo przedawnione,
- prowadzisz negocjacje i chcesz zabezpieczyć swoje interesy,
- chcesz ustalić realną wysokość roszczenia,
możesz skorzystać z wstępnej weryfikacji.
Podsumowanie
Wezwanie do zapłaty co do zasady nie przerywa biegu przedawnienia. Przerwanie następuje dopiero poprzez czynności przewidziane w art. 123 k.c., w szczególności przez wniesienie pozwu lub uznanie roszczenia przez dłużnika.
Od 30 czerwca 2022 r. zawezwanie do próby ugodowej i mediacja powodują jedynie zawieszenie biegu przedawnienia — nie jego przerwanie. To istotna zmiana, o której wielu właścicieli nieruchomości nadal nie wie.
W sprawach przesyłowych czas działa na niekorzyść właściciela – dlatego strategia dochodzenia roszczeń powinna być zaplanowana z uwzględnieniem mechanizmu przedawnienia, a nie oparta wyłącznie na korespondencji z operatorem.