Lublin i województwo lubelskie

Służebność przesyłu w Lublinie i powiecie lubelskim

Lublin i powiat lubelski · PGE Dystrybucja

Centrala PGE Dystrybucja stoi przy ulicy Garbarskiej w Lublinie, w tym samym mieście, co nasze biuro przy Okopowej. Kto wpisuje w wyszukiwarkę służebność przesyłu Lublin, ten zwykle ma nad polem linię wiszącą tam od dziesięcioleci albo właśnie dostał pismo o nowej inwestycji. Ta strona tłumaczy, kto w Lublinie, powiecie lubelskim i na pozostałej Lubelszczyźnie jest adresatem roszczenia, od czego zależy jego wysokość i kiedy sprawy nie ma sensu zaczynać.

Służebność przesyłu Lublin: w mieście prąd dystrybuują trzy spółki

PGE Dystrybucja S.A. ma siedzibę przy ul. Garbarskiej 21A w Lublinie, jej Oddział Lublin urzęduje pod numerem 21 przy tej samej ulicy, a akta rejestrowe spółki o numerze KRS 0000343124 prowadzi Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku. Operatorem systemu dystrybucyjnego spółka jest od 1 września 2010 r., na podstawie decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki wydanej w trybie Prawa energetycznego. Dla właściciela działki pod Konopnicą oznacza to tyle, że po drugiej stronie stołu nie siedzi anonimowa centrala z drugiego końca kraju.

W granicach samego miasta PGE nie jest jednak jedyna. Sieć dystrybucyjną prowadzą tu jeszcze dwa podmioty: Towarzystwo Inwestycyjne „Elektrownia-Wschód” S.A. z siedzibą przy ul. Frezerów, z obszarem około 2,0 km2 w dzielnicach przemysłowych, dwiema stacjami 110 kV, 46,24 km linii średniego napięcia i udziałem rzędu siedmiu procent energii zużytej w Lublinie w 2023 r., oraz PGE Energetyka Kolejowa S.A. z 28 podstacjami trakcyjnymi i kabinami sekcyjnymi. Właściciel gruntu przy Frezerów może więc negocjować z zupełnie inną spółką niż jego znajomy spod Jastkowa.

Linie najwyższych napięć mają z kolei osobnego właściciela, którym są Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. z Konstancina-Jeziornej. Jedyną stacją najwyższych napięć w granicach Lublina są Abramowice, gdzie rozdzielnia 110 kV należy do PGE Dystrybucja, a dwa autotransformatory 220/110 kV eksploatuje PSE. Od tego, czyje jest urządzenie, zależy nie tylko adres na kopercie, ale i podstawa wyceny oraz sposób, w jaki spółka odpowie; osobno tłumaczymy, skąd wiadomo, czy operator ma tytuł do urządzeń.

Granica oddziału nie biegnie tak, jak granica gminy

Fraza służebność przesyłu Lublin ciągnie za sobą całe województwo i właśnie tu zaczyna się nieporozumienie. Taryfa PGE Dystrybucja na 2026 r., w tekście jednolitym obowiązującym od 1 lutego 2026 r., wymienia w obszarze Oddziału Lublin miasto Lublin oraz wszystkie szesnaście gmin powiatu lubelskiego: Bełżyce, Borzechów, Bychawę, Garbów, Głusk, Jabłonnę, Jastków, Konopnicę, Krzczonów, Niedrzwicę Dużą, Niemce, Strzyżewice, Wojciechów, Wólkę, Wysokie i Zakrzew. Reszta Lubelszczyzny rozchodzi się natomiast do trzech innych oddziałów.

Chełm, Zamość, Tomaszów Lubelski, Biłgoraj, Krasnystaw, Hrubieszów i Włodawa należą do Oddziału Zamość. Janów Lubelski, Modliborzyce, Frampol i Annopol obsługuje Oddział Rzeszów, a Łuków, Ryki oraz Łosice Oddział Warszawa. Bychawa figuruje w wykazie dwóch oddziałów naraz, lubelskiego i zamojskiego, podobnie jak Annopol, Józefów nad Wisłą, Frampol i Siedliszcze. Granica między oddziałami po prostu nie pokrywa się z granicą gminy.

Brzmi to jak szczegół biurokratyczny, jednak rozstrzyga o przebiegu sprawy. Każdy oddział ma własny zespół, własne zwyczaje negocjacyjne i własny sposób liczenia wynagrodzenia, a pismo skierowane do niewłaściwej jednostki krąży tygodniami albo wraca bez rozpoznania. Sposób liczenia stosowany przez lubelski oddział znamy z jego własnych opracowań i z prowadzonych spraw, co przy pierwszej odpowiedzi operatora zwykle przesądza o tym, czy rozmowa w ogóle ruszy.

Zanim odpowiesz spółce, sprawdź w kalkulatorze online, o jakich pieniądzach w ogóle mowa. Zobaczysz widełki dla swojej działki i ocenę, czy sprawa nadaje się do prowadzenia. Operatem to nie jest i niczego w sprawie nie przesądza.

Obwarzanek: linie stoją tam, gdzie ludzie się dobudowują

Powiat lubelski otacza miasto obwarzankiem i pozostaje skrajnie wiejski: 1 680 km2 powierzchni, szesnaście gmin, zaledwie dwa miasta, czyli Bełżyce i Bychawa, oraz 354 miejscowości wiejskie z 347 sołectwami. Udział użytków rolnych sięga 88,2 procent w Wojciechowie, 87,5 procent w Głusku i 86 procent w Niemcach oraz Konopnicy, a lesistość w Jastkowie wynosi 2,3 procent. Słupy stoją więc na polach, nie na miejskich osiedlach.

Demografia rozchodzi się przy tym w dwie strony. Lublin miał 339 682 mieszkańców w 2018 r. i 329 565 na koniec 2023 r., czyli ubyło 10 117 osób. Powiat rósł w tym samym czasie nieprzerwanie: 134 232 osoby w 1995 r., 151 178 w 2015 r. i 165 359 w 2024 r. W 2019 r. saldo migracji na pobyt stały wyniosło tam plus 944 osoby, podczas gdy całe województwo traciło 6 031 osób, oddano 939 mieszkań, co dało 12,8 procent wszystkich mieszkań oddanych w Lubelskiem, a urzędy wydały 1 324 pozwolenia, w tym 1 016 na budownictwo indywidualne.

Dla sprawy przesyłowej te liczby mają bardzo konkretne znaczenie. Działka, która w chwili stawiania linii była polem pod Niemcami albo pod Wólką, dziś sąsiaduje z zabudową jednorodzinną i bywa warta wielokrotność dawnej ceny. Obniżenie wartości nieruchomości ocenia się natomiast według stanu dzisiejszego, a nie według tego, jak okolica wyglądała w dniu budowy linii; ten składnik roszczenia opisujemy osobno przy obniżeniu wartości działki.

Ile gruntu naprawdę zajmuje linia nad lubelskim polem

W granicach Lublina stoi 121,477 km napowietrznych linii 110 kV i tylko 2,469 km linii kablowych, według stanu na 31 grudnia 2023 r. Ze stacji Abramowice wychodzą trzy linie 220 kV, w kierunku Puław, Stalowej Woli i Mokrego. Linia 400 kV Kozienice - Lublin Systemowa omija miasto, ponieważ stacja Lublin Systemowa leży już w powiecie: w Kolonii Łagiewniki w gminie Niemce i w Pliszczynie w gminie Wólka.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego podaje wprost szerokości pasów technologicznych, w których obowiązują ograniczenia zagospodarowania: 80 m dla istniejących linii 400 kV, czyli po 40 m od osi, 50 m dla linii 220 kV oraz 40 m dla linii 110 kV. To nie jest szerokość cienia przewodów, tylko pas, którego właściciel nie zabuduje i nie obsadzi. Szerzej piszemy o tym przy pasie technologicznym linii oraz przy zabudowie działki pod wysokim napięciem.

Nowsze inwestycje idą tym samym korytarzem. Dwutorowa linia 400 kV Chełm - Lublin Systemowa o długości około 67 km pracuje od września 2023 r. i z powiatu lubelskiego dotyka gmin Wólka oraz Niemce. Samą stację PSE rozbudowuje w drugim etapie: decyzja lokalizacyjna zapadła 20 marca 2024 r., umowę z wykonawcą podpisano 21 maja 2025 r., a zakończenie prac budowlano-montażowych zaplanowano na kwiecień 2029 r. Przez kilka najbliższych lat właściciele gruntów w tym korytarzu będą więc mieli do czynienia z kolejnymi ekipami, z których każda przyjedzie z własnym papierem i własnym pośpiechem.

Gaz rysuje na tej samej mapie osobną siatkę. W Lublinie do Gaz-System należą dwa gazociągi wysokiego ciśnienia: Drewnik - Felin o średnicy 500 mm z 1993 r. oraz Felin - EC Wrotków, również DN 500, z 2001 r. W powiecie trasa nowego gazociągu DN 1000 Wronów - Rozwadów dotyka wyłącznie gminy Bełżyce, a jego strefa kontrolowana ma 12 m, po 6 m od osi. Przy rurach budowanych przed 2001 r. bywa ona wyraźnie szersza, o czym piszemy przy gazociągu wysokiego ciśnienia na działce. Ponieważ trzon naszej praktyki stanowią linie energetyczne, o prowadzeniu sprawy gazowej decydujemy indywidualnie.

Od czego zależy kwota: metr w Lublinie i metr w Krzczonowie

Punktem wyjścia jest cena gruntu, a w Lubelskiem rozjeżdża się ona skrajnie. Według danych GUS za 2024 r. hektar niezabudowanej nieruchomości rolnej poza granicami miast kosztował w tym województwie 70,2 tys. zł, czyli 7,02 zł za metr. W miastach na prawach powiatu, a więc również w Lublinie, ten sam rolny hektar wyceniono na 3 863,8 tys. zł, czyli 386,38 zł za metr. Pięćdziesięciopięciokrotna różnica na identycznym użytku to ekonomiczna treść lubelskiego obwarzanka.

Grunty przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową szły poza miastami po 697,4 tys. zł za hektar, czyli 69,74 zł za metr, a w miastach na prawach powiatu po 4 106,6 tys. zł, czyli 410,66 zł za metr. Dlatego służebność przesyłu Lublin i identyczna sprawa w Krzczonowie kończą się dwoma zupełnie różnymi rachunkami, chociaż przepis jest jeden. Średnia wojewódzka nadaje się jednak wyłącznie do pokazania rzędu wielkości, więc wycenę pojedynczej działki opieramy na cenach faktycznie zapłaconych w jej sąsiedztwie, a nie na ogłoszeniach; mechanizm opisuje tekst o tym, ile wynosi wynagrodzenie za służebność przesyłu.

Drugim sterownikiem jest przeznaczenie działki w planie miejscowym, a nie zapis użytku w ewidencji. Trzecim pozostaje powierzchnia realnie zajęta, którą ustalamy sami i której zwykle wychodzi więcej, niż widać pod przewodami. Liczy się wreszcie czas, ponieważ wynagrodzenie za korzystanie z gruntu obejmuje dla osoby fizycznej sześć lat wstecz, a każdy rok zwłoki po cichu przepada; mechanikę tego okna opisujemy przy przedawnieniu roszczeń przesyłowych.

Nie wiesz, czy Twoja sprawa się kwalifikuje? Kalkulator online po wskazaniu działki i rodzaju urządzenia pokazuje widełki oraz ocenę, czy sprawę warto prowadzić. Wyniku nie obiecujemy nigdzie i nikomu.

Kiedy sprawa ma sens, a kiedy jej nie ma

Właściciel ma trzy odrębne tytuły: wynagrodzenie za ustanowienie służebności na przyszłość, wynagrodzenie za korzystanie z gruntu w przeszłości oraz obniżenie wartości nieruchomości. Podstawą są przepisy Kodeksu cywilnego o służebności przesyłu i o rozliczeniach właściciela z posiadaczem. Zanim powiemy, że sprawa nadaje się do prowadzenia, muszą być spełnione warunki:

urządzenie stoi na gruncie należącym do Ciebie albo do Ciebie i współwłaścicieli, i nie jest Twoim własnym przyłączem;
operator korzysta z tego gruntu bez umowy z Tobą i bez służebności wpisanej na swoją rzecz;
nikt wcześniej nie rozliczył tego samego urządzenia ani z Tobą, ani z poprzednim właścicielem;
linia, słup, stacja transformatorowa albo rura realnie ograniczają grunt: zabudowę, nasadzenia, dojazd albo sposób uprawy;
sąd nie stwierdził dotąd zasiedzenia służebności na rzecz operatora;
wartość działki i skala zajęcia dają sumę roszczeń, przy której prowadzenie sprawy ma sens dla obu stron.

Uczciwie mówimy również wtedy, kiedy sprawy nie ma. Jeżeli w księdze wieczystej widnieje już służebność na rzecz operatora albo zasiedzenie zostało stwierdzone, kończymy rozmowę na tym etapie. Powoływanie się przez spółkę na dziesięciolecia korzystania z gruntu niczego natomiast nie zamyka, bo po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2025 r. ta linia obrony stoi na kruchej podstawie; rozwijamy to przy zasiedzeniu służebności po wyroku TK oraz przy taktykach obrony stosowanych przez operatorów.

Stan na październik 2026 r.: wyrok TK P 10/16 nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, a do czasu publikacji sądy różnie oceniają jego skutki.

Jak prowadzimy sprawy w Lublinie i na Lubelszczyźnie

Nasze biuro stoi przy ulicy Okopowej 5 w Lublinie i jest jedyne. Dla większości spraw spod hasła służebność przesyłu Lublin nie ma to znaczenia praktycznego, ponieważ dokumentację kompletujemy zdalnie, a rozmowy z operatorem prowadzimy my; sprawy przyjmujemy z całej Polski, co pokazuje zestawienie na stronie o tym, gdzie prowadzimy sprawy przesyłowe. Najwięcej nieruchomości mamy jednak w województwie lubelskim: w gminach Niemce, Spiczyn, Łęczna, Chodel, Bełżyce, Nałęczów, Piaski i Opole Lubelskie, a także pod Zamościem oraz Białą Podlaską.

Kolejność pracy jest zawsze taka sama. Najpierw wycena oparta na cenach z okolicy i na przeznaczeniu gruntu, potem wezwanie skierowane do właściwego oddziału z konkretną kwotą, potem rozmowy. Celem pozostaje porozumienie, które zamyka temat i uruchamia wypłatę, a dobór środków prowadzących do tego wyniku jest naszą decyzją operacyjną, nie wyborem, przed którym stawiamy właściciela działki.

Za prowadzenie sprawy płaci się dwa razy: opłata startowa przy umowie, a potem prowizja wyłącznie od tego, co spółka realnie wypłaci. Terminu ani wyniku nie obiecujemy, bo uczciwie zagwarantować się ich nie da, zanim nie przeczytamy dokumentów konkretnej działki.

Najczęstsze pytania

Ile płacą za służebność przesyłu w okolicach Lublina?

Rozpiętość jest ogromna, bo podstawą wyceny jest wartość ziemi pod urządzeniem. Hektar gruntu rolnego poza miastami kosztował w Lubelskiem w 2024 r. średnio 70,2 tys. zł, a ten sam hektar rolny w granicach Lublina 3 863,8 tys. zł. Do tego dochodzi powierzchnia realnie zajęta, przeznaczenie działki w planie miejscowym oraz okres wstecz. Rząd wielkości dla konkretnej działki pokazuje kalkulator online, natomiast twardą kwotę liczymy dopiero z dokumentów sprawy.

Operator odpowiedział, że urządzenia stoją legalnie od kilkudziesięciu lat. Czy to zamyka sprawę?

Nie zamyka. Spółki powołują się zwykle na zasiedzenie służebności albo na decyzję administracyjną z lat siedemdziesiątych czy osiemdziesiątych, jednak oba te twierdzenia wymagają dokumentu, a nie samego oświadczenia w piśmie. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2025 r. linia obrony oparta na zasiedzeniu sprzed 2008 r. jest dodatkowo sporna. Odpowiedź na takie pismo przygotowujemy my i to jest moment, w którym sprawa zwykle rusza z miejsca.

Sąsiad z tej samej wsi dostał od operatora konkretną kwotę. Czy mnie należy się tyle samo?

Rzadko kiedy tyle samo. Wynagrodzenie liczy się od powierzchni zajętej na konkretnej działce i od wartości tej konkretnej ziemi, więc dwie sąsiadujące nieruchomości potrafią dać wyniki różniące się kilkukrotnie. Znaczenie ma też to, czego dotyczyła wypłata u sąsiada: odszkodowanie za zniszczenia w uprawie nie wyczerpuje roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z gruntu. Dlatego kwotę z rozmowy przez płot traktujemy jako ciekawostkę, nie jako punkt odniesienia.

Linia tylko przechodzi nad działką, słup stoi u sąsiada. Czy coś mi się należy?

Tak, chociaż wycena wygląda inaczej niż przy słupie. Pas pod przewodami jest wyłączony z zabudowy i z nasadzeń na całej szerokości pasa technologicznego, a przy liniach 110 kV plan województwa wskazuje 40 m. Dla działki o szerokości kilkudziesięciu metrów oznacza to, że ograniczenie dotyczy sporej jej części, mimo że na gruncie nie stoi nic, o co można by się potknąć.

Gazociąg Wronów - Rozwadów ma iść przez moje pole w gminie Bełżyce. Co to dla mnie znaczy?

Nowy gazociąg DN 1000 ma strefę kontrolowaną o szerokości 12 m, po 6 m od osi, i ogranicza ona zabudowę oraz nasadzenia trwale, także po zasypaniu wykopu. Wojewoda Lubelski wydał pozwolenie na budowę 12 maja 2026 r., a w czerwcu ukazało się zezwolenie na wejście na działki w obrębie Wronów. Przy takich inwestycjach odszkodowanie idzie ścieżką decyzji administracyjnej i ma własne terminy. Trzon naszej praktyki stanowią linie energetyczne, więc o prowadzeniu sprawy gazowej decydujemy indywidualnie.

Jak napisać pismo do energetyki w sprawie słupów?

Samo pismo to najmniejszy problem. Operator odpowiada merytorycznie wtedy, gdy dostaje wezwanie z oznaczoną nieruchomością, wskazanym urządzeniem, wyliczoną kwotą i podstawą, z której ta kwota wynika, skierowane w dodatku do właściwego oddziału. Pisma bez tych elementów wracają z odpowiedzią odmowną albo z propozycją symbolicznej stawki, a raz wysłana zaniżona kwota staje się kotwicą w dalszych rozmowach. Z tego powodu wezwanie przygotowujemy sami i sami je prowadzimy.

Mam działkę koło Zamościa. Prowadzicie sprawy w całym województwie lubelskim?

Prowadzimy, choć adresat będzie inny niż pod Lublinem. Taryfa PGE Dystrybucja przypisuje Zamość, Chełm, Biłgoraj, Krasnystaw, Hrubieszów i Włodawę do Oddziału Zamość, a Janów Lubelski czy Annopol do Oddziału Rzeszów. Sprawy prowadzimy zresztą w całej Polsce, a dokumentacja i rozmowy z operatorem idą zdalnie, więc odległość od naszego biura niczego tu nie zmienia.