Kryzys w TK a służebność przesyłu - co z wyrokiem P 10/16 i Twoją działką
Kryzys w TK trwa od 30 października 2026 r. i dotyczy tego, kto kieruje Trybunałem Konstytucyjnym. Właściciel działki z linią energetyczną pyta o co innego: czy to zmienia coś w wyroku P 10/16 z 2 grudnia 2025 r. i w jego roszczeniach wobec operatora. W takiej sprawie decyduje orzecznictwo Sądu Najwyższego i to, czy operator ma tytuł prawny do działki. Ani jedno, ani drugie nie zależy od tego, kto kieruje Trybunałem.
W skrócie
- Kryzys w TK dotyczy kierowania Trybunałem. Sporów właścicieli działek z operatorami Trybunał nie rozstrzyga.
- Sąd Najwyższy w postanowieniu z 19 marca 2026 r. (II CSKP 1045/24) sam przyjął, że przed 3 sierpnia 2008 r. nie biegł termin zasiedzenia służebności o treści przesyłu. Operator tę sprawę przegrał.
- Najważniejsze jest, czy operator ma tytuł prawny do działki. Sytuacja w Trybunale niczego tu nie zmienia.
Kryzys w TK - co się wydarzyło
Stan na 31 października 2026 r., godz. 20:15, według relacji mediów. Kto w tym sporze ma rację, nie oceniamy.
- 30 października wieczorem Anna Korwin-Piotrowska zarządziła miesięczną przerwę w czynnościach Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego, prezesa i wiceprezesa Trybunału, i ogłosiła, że przejmuje kierowanie TK.
- Bogdan Święczkowski tych decyzji nie uznaje i stoi na stanowisku, że nadal jest prezesem. 31 października wydał własne zarządzenie.
- Na 3 listopada zwołano Zgromadzenie Ogólne sędziów TK.
- Prezydent zwołał konsultacje z przedstawicielami ugrupowań parlamentarnych, a premier wygłosił 31 października wieczorem orędzie w sprawie Trybunału.
- Prawnicy są podzieleni co do tego, czy te decyzje mają podstawę prawną.
Ten fragment aktualizujemy z datą.
Czego dotyczy wyrok TK P 10/16 w sprawie służebności przesyłu
2 grudnia 2025 r. Trybunał orzekł, że przepisy Kodeksu cywilnego o służebnościach gruntowych, rozumiane w sposób, który pozwalał operatorowi albo Skarbowi Państwa zasiedzieć przed 3 sierpnia 2008 r. służebność o treści służebności przesyłu, są niezgodne z Konstytucją. 3 sierpnia 2008 r. weszła w życie ustawa z 30 maja 2008 r., która dodała do Kodeksu cywilnego przepisy o służebności przesyłu. Wcześniej kodeks takiego prawa nie znał.
Sentencję i skutki wyroku omawiamy szerzej w artykule Wyrok TK P 10/16 - skutki dla służebności przesyłu.
Zasiedzenie służebności przesyłu - aktualne stanowisko Sądu Najwyższego
W postanowieniu z 19 marca 2026 r. (II CSKP 1045/24) Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną operatora, który twierdził, że zasiedział służebność dla linii energetycznych zbudowanych w latach 60. i 70. ubiegłego wieku. Operator przegrał. SN uznał, że przed wprowadzeniem do kodeksu służebności przesyłu nie mógł biec termin zasiedzenia prawa o takiej treści, a czasu posiadania sprzed 3 sierpnia 2008 r. nie dolicza się do zasiedzenia.
To stanowisko SN oparł na własnym, wcześniejszym orzecznictwie. Wyrok TK P 10/16 przywołał dopiero potem, jako argument dodatkowy.
W tamtej sprawie utrzymało się ustanowienie służebności przesyłu z wynagrodzeniem 335 237 zł, ustalonym przez sąd pierwszej instancji. Postanowienie wiąże w tamtej sprawie, ale pokazuje, w którą stronę orzeka Sąd Najwyższy.
Sprawdź, czy Twoja sprawa się kwalifikuje
Wystarczy numer działki. Kalkulator pokaże też, jakiego rzędu jest kwota.
Czy operator ma tytuł prawny do działki
Zasiedzenie to tylko jedna z obron operatorów. Każdą sprawę zaczynamy od pytania, czy operator ma tytuł prawny, który pozwala mu korzystać z działki. Kryzys w TK nie da mu tytułu, którego nie miał, ani nie odbierze tego, który ma.
Operatorzy często pokazują dokumenty sprzed kilkudziesięciu lat, a nie każdy z nich rzeczywiście daje prawo do działki. Ocena takiego dokumentu to nasza praca i robimy ją w każdej sprawie, którą prowadzimy.
Jeżeli operator tytułu nie ma, właścicielowi należy się wynagrodzenie za korzystanie z działki, a do tego może żądać ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Oba roszczenia wynikają z Kodeksu cywilnego, nie z orzeczeń Trybunału. Jak operatorzy bronią się po wyroku TK, opisaliśmy w artykule Operatorzy a wyrok TK - taktyki obrony.
Co robić teraz: lista kroków
- Sprawdź w kalkulatorze online, czy Twoja sprawa się kwalifikuje i jakiego rzędu jest kwota.
- Nie podpisuj propozycji operatora, dopóki sprawa nie zostanie wyceniona.
- Powierz nam sprawę. Przejmujemy dokumentację i ocenę tytułu operatora.
- Wyceniamy roszczenia i kierujemy do operatora wezwanie.
- Negocjujemy z operatorem aż do wypłaty. Sąd wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy negocjacje zawiodą.
Jeżeli operator w piśmie powołuje się na zasiedzenie albo na sytuację w Trybunale, odpowiedź też przygotowujemy my. Prowadzenie sprawy to opłata startowa oraz prowizja od uzyskanej kwoty.
Najczęściej zadawane pytania
Kryzys w TK - o co chodzi?
Od 30 października 2026 r. trwa spór o to, kto kieruje Trybunałem Konstytucyjnym. Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła, że przejęła kierowanie TK, a Bogdan Święczkowski tego nie uznaje i uważa, że nadal jest prezesem. Przebieg zdarzeń ze stanem na konkretną godzinę opisujemy wyżej.
Czy kryzys w TK zmienia coś w wyroku P 10/16?
Spór dotyczy tego, kto od 30 października 2026 r. kieruje Trybunałem. Wyrok P 10/16 zapadł 2 grudnia 2025 r., a tę samą zasadę Sąd Najwyższy przyjął we własnym postanowieniu z 19 marca 2026 r. (II CSKP 1045/24). W prowadzonych sprawach nie opieramy się więc na samym wyroku TK.
Czy operator może teraz skuteczniej powoływać się na zasiedzenie?
Sytuacja w Trybunale nie daje operatorowi nowego prawa do działki. Według postanowienia Sądu Najwyższego z 19 marca 2026 r. przed 3 sierpnia 2008 r. termin zasiedzenia służebności o treści przesyłu nie biegł, a lat sprzed tej daty się nie dolicza. Zarzuty operatora oceniamy w każdej sprawie osobno.
Czy czekać, aż kryzys w TK się skończy?
Nie ma takiej potrzeby. Wycena, wezwanie i negocjacje z operatorem nie zależą od tego, kto kieruje Trybunałem, a nikt dziś nie wie, ile ten spór potrwa.
Kto rozstrzyga spór właściciela działki z operatorem?
Nie Trybunał Konstytucyjny. Art. 188 Konstytucji wymienia sprawy, którymi zajmuje się Trybunał, i takich sporów tam nie ma. Sprawę prowadzimy w negocjacjach z operatorem, a jeżeli zawiodą, rozstrzyga ją sąd powszechny.
Co, jeżeli operator twierdzi, że ma prawo do mojej działki?
Wtedy spór dotyczy jego dokumentu, a nie zasiedzenia, i sytuacja w Trybunale nic tu nie zmienia. Nie każdy dokument, który operator nazywa swoim prawem do działki, rzeczywiście nim jest. Ocena takiego dokumentu to nasza praca.
Ile może być warta sprawa o linię energetyczną na działce?
Zależy od rodzaju linii, powierzchni działki i jej lokalizacji. W raportach COP linia SN ze słupami przez całą działkę rolną to przedział 69 200-103 900 zł (stan na październik 2026 r.). W sprawie II CSKP 1045/24 utrzymało się wynagrodzenie 335 237 zł za służebność przesyłu dla linii energetycznych. Przedział dla Twojej działki pokaże kalkulator online, a od czego zależy kwota, piszemy w artykule Ile wynosi wynagrodzenie za służebność przesyłu.
Operator korzysta z Twojej działki niezależnie od kryzysu w TK
Sprawdź, czy Twoja sprawa się kwalifikuje. Dokumentację, wycenę, wezwanie i negocjacje bierzemy na siebie.
Co dalej
Nie wiadomo, jak długo potrwa kryzys w TK. Linia stoi na działce niezależnie od niego, a pytanie o tytuł operatora jest takie samo jak tydzień temu. Sprawdź w kalkulatorze online, czy Twoja sprawa się kwalifikuje, albo napisz do nas.
Podstawa prawna: art. 305¹-305⁴ Kodeksu cywilnego, ustawa z 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, art. 188 Konstytucji RP, wyrok TK z 2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16, postanowienie SN z 19 marca 2026 r., sygn. II CSKP 1045/24.
Fakty o sporze: stan na 31 października 2026 r., godz. 20:15, według relacji rp.pl, Polsat News, Wprost i Euronews.