Cofnięcie zarzutu zasiedzenia w trakcie sprawy - co zrobić

💡 Co warto wiedzieć w 30 sekund

• Wyrok TK P 10/16 z 2 grudnia 2025 r. zmienił stan prawny w trakcie wielu toczących się spraw. Jeżeli Twoja sprawa o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie albo ustanowienie służebności wciąż się toczy, można zaktualizować argumentację i odeprzeć zarzut zasiedzenia.
• Procedury to: pismo procesowe z aktualizacją podstawy prawnej, wniosek o dopuszczenie nowego dowodu, apelacja jeżeli wyrok zapadł niedawno albo skarga kasacyjna w wyjątkowych przypadkach.
• Sprawdź w 90 sekund, jakie kwoty są w grze w Twojej sprawie - to pomoże zdecydować, czy warto inwestować w środki odwoławcze.

---

Wyrok TK z grudnia 2025 r. spowodował lawinę pytań od osób, które mają sprawę w toku. Cofnięcie zarzutu zasiedzenia stało się tematem dnia w setkach kancelarii.

W tym artykule pokazuję praktyczne ścieżki cofnięcia zarzutu zasiedzenia w sprawach: aktualnie toczących się, czekających na apelację oraz w wyjątkowych przypadkach - już prawomocnie zakończonych. Materiał oparty o sprawy z pierwszych tygodni po wyroku TK.

---

Sprawdź w 60 sekund, na jakim etapie jest Twoja sprawa

1. Sprawa w pierwszej instancji - bezwzględnie składaj pismo procesowe z aktualizacją podstawy prawnej. Termin to najpóźniej pierwszy termin posiedzenia po 2 grudnia 2025 r.
2. Wyrok w pierwszej instancji w ciągu ostatnich 14 dni - termin apelacji jeszcze biegnie. Apelacja z powołaniem na nowy stan prawny po TK P 10/16 ma realną szansę.
3. Wyrok prawomocny zapadły niedawno - rozważ skargę kasacyjną, jeżeli kwota i podstawa prawna na to pozwalają.

💰 To kosztuje Cię pieniądze: jeżeli przegapisz okno aktualizacji argumentacji, sąd może podjąć rozstrzygnięcie na podstawie nieaktualnego stanu prawnego. Każdy dzień zwłoki to konkretna kwota wynagrodzenia, która przepada.

---

Sprawy w toku - cofnięcie zarzutu zasiedzenia przez aktualizację argumentacji

Sprawy, które toczą się w pierwszej instancji 2 grudnia 2025 r. albo zostały wszczęte później, to najprostsza sytuacja. Sąd ma obowiązek stosować aktualne prawo, w tym wyrok TK P 10/16. Wystarczy pismo procesowe.

Treść pisma procesowego

Pismo powinno zawierać:

• Powołanie wyroku TK P 10/16 - z konkretną sygnaturą i datą 2 grudnia 2025 r.
• Argumentację, że poprzednia konstrukcja „służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu” została uznana za niekonstytucyjną w zakresie sprzed 3 sierpnia 2008 r. bez decyzji administracyjnej
• Wniosek o nakazanie operatorowi przedstawienia decyzji administracyjnej z okresu sprzed 2008 r. - na podstawie art. 248 Kodeksu postępowania cywilnego
• Wniosek o uwzględnienie nowego stanu prawnego przy rozstrzyganiu sprawy

Pismo składa się w formie elektronicznej przez Portal Informacyjny Sądów Powszechnych albo papierowej do sekretariatu sądu. Pełnomocnik składa elektronicznie zawsze.

Termin na aktualizację

Nie ma sztywnego terminu, ale praktyka procesowa wymaga złożenia jak najszybciej, najlepiej przed pierwszym terminem posiedzenia po wyroku TK. Sąd może oddalić spóźnione argumenty, jeżeli uzna, że strona mogła je zgłosić wcześniej.

W przypadku spraw, gdzie postępowanie dowodowe jest już zaawansowane, składa się dodatkowy wniosek o otwarcie postępowania dowodowego na nowo, z powołaniem na zmianę stanu prawnego.

---

Cofnięcie zarzutu zasiedzenia w apelacji po wyroku pierwszej instancji

Jeżeli sąd pierwszej instancji oddalił Twoje powództwo albo wniosek, powołując się na zarzut zasiedzenia, a wyrok zapadł niedawno - apelacja jest najlepszym narzędziem.

Termin

Apelację składa się w terminie 14 dni od doręczenia uzasadnienia wyroku (art. 369 Kodeksu postępowania cywilnego). Jeżeli wniosek o uzasadnienie został złożony w terminie, termin apelacji liczy się od doręczenia uzasadnienia.

Treść apelacji

Apelacja po wyroku TK P 10/16 powinna zawierać:

• Zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 305¹-305⁴ Kodeksu cywilnego oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego
• Wskazanie zmiany stanu prawnego w trakcie postępowania - sąd pierwszej instancji nie mógł uwzględnić wyroku TK, który zapadł później
• Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w całości albo o uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
• Wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów - decyzji administracyjnych z okresu sprzed 2008 r. (operator musi je przedstawić)

Mechanizm odpierania zarzutu zasiedzenia po wyroku TK opisałem szczegółowo.

Praktyka sądów apelacyjnych po grudniu 2025 r.

Sądy apelacyjne traktują wyrok TK P 10/16 jak zmianę przepisu prawa - nową okoliczność, której sąd pierwszej instancji nie mógł uwzględnić. Apelacja z powołaniem na ten wyrok jest praktycznie zawsze przyjmowana do merytorycznego rozpoznania, nawet jeżeli argumentacja nie była podnoszona w pierwszej instancji.

---

⚡ Sprawdź w 90 sekund - kalkulator

---

Cofnięcie zarzutu zasiedzenia po prawomocnym wyroku - skarga kasacyjna i wznowienie

Jeżeli wyrok jest już prawomocny, sytuacja staje się trudniejsza, ale w wybranych przypadkach wciąż można podjąć działania.

Skarga kasacyjna

Skargę kasacyjną wnosi się do Sądu Najwyższego w terminie 2 miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku z uzasadnieniem (art. 398⁵ Kodeksu postępowania cywilnego). Skarga jest dopuszczalna, gdy:

• Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 50 000 zł (w sprawach gospodarczych - co najmniej 75 000 zł)
• Występuje istotne zagadnienie prawne albo potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżność w orzecznictwie

Wyrok TK P 10/16 sam w sobie spełnia kryterium istotnego zagadnienia prawnego, bo zmienia praktykę orzeczniczą w setkach toczących się spraw. Sąd Najwyższy przyjmuje skargi kasacyjne z powołaniem na ten wyrok do rozpoznania.

Wznowienie postępowania

Wznowienie postępowania na podstawie art. 401¹ Kodeksu postępowania cywilnego można rozważyć, jeżeli wyrok zapadł na podstawie aktu normatywnego, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjny.

Wniosek o wznowienie składa się w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia - czyli od dnia ogłoszenia wyroku TK. Termin biegnie od 2 grudnia 2025 r.

To narzędzie wyjątkowe, dostępne tylko jeżeli wyrok zapadł bezpośrednio na podstawie konstrukcji, którą TK uznał za niekonstytucyjną. Wymaga starannej analizy uzasadnienia sądu - jeżeli sąd powołał się na „służebność gruntową odpowiadającą treścią” jako podstawę zasiedzenia, wniosek o wznowienie ma sens.

---

Co jeżeli operator próbuje wykorzystać status sprawy

Operatorzy często próbują wykorzystać niepewność co do procedury. Najczęstsze taktyki w sprawach toczących się po wyroku TK:

Propozycja ugody na „stare warunki” - przed pierwszą rozprawą po wyroku TK operator wysyła propozycję ugody opartą na założeniu, że zarzut zasiedzenia wciąż działa. Nie podpisuj. Pierwsza rozprawa po grudniu 2025 r. zazwyczaj zmienia dynamikę negocjacji na Twoją korzyść.

Wniosek o zawieszenie postępowania - operator może próbować „kupować czas” wnioskując o zawieszenie do czasu publikacji wyroku TK w Dz.U. Wniosek nie ma podstaw - wyroki TK są ostateczne z chwilą ogłoszenia.

Powołanie alternatywnych argumentów - operator może zmienić linię obrony na „alternatywne tytuły prawne” (zgoda właściciela, dekret nacjonalizacyjny). Szczegóły taktyk obrony operatorów po wyroku TK opisałem osobno.

---

Co zrobić teraz - checklista cofnięcia zarzutu zasiedzenia

• [ ] Sprawdź status sprawy - data ostatniej rozprawy, etap postępowania, czy zapadł wyrok pierwszej instancji
• [ ] Sprawdź datę wyroku - jeżeli prawomocny, sprawdź dokładną datę ogłoszenia i datę doręczenia uzasadnienia
• [ ] Zarchiwizuj akta sprawy - własną kopię wszystkich pism, postanowień i wyroków
• [ ] Złóż pismo procesowe z powołaniem na wyrok TK P 10/16 - jak najszybciej, najlepiej przed kolejną rozprawą
• [ ] Skonsultuj się z kancelarią wyspecjalizowaną w przesyle - tempo i forma środków zależy od konkretnego etapu i sądu
• [ ] Sprawdź realną wartość sprawy w kalkulatorze - pomoże ocenić, czy warto inwestować w środki odwoławcze

---

Najczęściej zadawane pytania

Czy cofnięcie zarzutu zasiedzenia wymaga pełnomocnika, czy mogę zrobić to sam?

Jeżeli prowadzisz sprawę osobiście (bez pełnomocnika), możesz złożyć pismo samodzielnie. Wystarczy poprawnie sformułować wniosek i powołać sygnaturę P 10/16 z datą 2 grudnia 2025 r. Pełnomocnik prawny zwiększa szanse na właściwą strategię procesową, szczególnie w sprawach o wyższe wartości.

Co jeżeli sąd już wydał wyrok niekorzystny, ale jeszcze nie doręczono uzasadnienia?

Termin apelacji liczy się od doręczenia uzasadnienia, jeżeli wniosek o jego sporządzenie złożyłeś w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku. Jeżeli nie złożyłeś takiego wniosku, termin apelacji już biegł od ogłoszenia wyroku. Sprawdź swoją sytuację dokładnie - liczy się tu każdy dzień.

Czy mogę cofnąć ugodę, którą podpisałem przed wyrokiem TK?

W zasadzie nie - ugoda sądowa jest aktem definitywnym i może być uchylona tylko w wyjątkowych okolicznościach (błąd, podstęp, groźba). Sama zmiana stanu prawnego nie jest podstawą do uchylenia ugody. Jeżeli jednak ugoda zawiera klauzulę warunkową albo została zawarta krótko przed wyrokiem TK, konsultacja prawna może wskazać dodatkowe opcje.

Ile kosztuje apelacja w sprawie o wynagrodzenie?

Opłata sądowa od apelacji wynosi 5% wartości przedmiotu zaskarżenia, ale nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł. Dla typowej sprawy 50 000 zł opłata to 2 500 zł. Można wnioskować o zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli sytuacja finansowa to uzasadnia.

Co jeżeli operator składa apelację, mimo że sąd pierwszej instancji już uwzględnił wyrok TK?

Operator ma prawo zaskarżyć wyrok, ale jego argumentacja musi być merytoryczna. Apelacja powołująca się na „konstytucyjność dawniej obowiązującej praktyki” jest bezpodstawna po wyroku TK P 10/16. Sąd apelacyjny zazwyczaj utrzymuje wyrok pierwszej instancji w mocy.

Czy wyrok TK obejmuje sprawy o wynagrodzenie za przeszłość, czy tylko o ustanowienie służebności?

Obejmuje obie kategorie. Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości (art. 224-225 KC) i ustanowienie służebności (art. 305² KC) mają wspólną oś argumentacyjną - jeżeli operator nie posiada decyzji administracyjnej z PRL, jego pozycja w obu typach spraw jest osłabiona. Mechanizm 6 lat wstecz po TK opisałem szczegółowo.

Czy mogę liczyć na zwrot kosztów procesu, jeżeli ostatecznie wygram po apelacji?

Tak. Strona wygrywająca odzyskuje koszty procesu od strony przegrywającej, w tym opłaty sądowe, koszty zastępstwa procesowego, wynagrodzenie biegłego. Operator, który przegra po apelacji, zwraca pełne koszty postępowania w obu instancjach.

---

Co dalej

Cofnięcie zarzutu zasiedzenia jest dziś realne w trzech sytuacjach: sprawa w toku, niedawny wyrok niekorzystny oraz - rzadziej - sprawa prawomocnie zakończona. Klucz to znajomość terminów procesowych i precyzja formalna.

W Centrum Odszkodowań Przesyłowych prowadzimy sprawy przesyłowe od 2015 r. Cofnięcie zarzutu zasiedzenia po wyroku TK to dziś rutynowy element naszej strategii procesowej. Szczegóły wyroku, jego skutki i orzecznictwo opisałem w osobnym artykule poświęconym wyrokowi TK P 10/16.

➡️ Otwórz kalkulator i sprawdź swoją sprawę

---

Podstawa prawna: art. 248, art. 369, art. 398⁵, art. 401¹ Kodeksu postępowania cywilnego (ISAP), art. 305¹-305⁴ Kodeksu cywilnego (ISAP), wyrok TK z 2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16.